036- Yâsin

سورة يــس

 

 

Mekke’de nazil oldu. 83 ayettir.

 

بسم الله الرحمن الرحيم

يس 1 وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ 2 إِنَّكَ لَمِنْ الْمُرْسَلِينَ 3 عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ 4 تَنزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ 5 لِتُنذِرَ قَوْماً مَا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ 6 لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ 7 إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلالاً فَهِيَ إِلَى الأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ 8 وَجَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدّاً وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ 9 وَسَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ 10 إِنَّمَا تُنذِرُ مَنْ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمَنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ 11 إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ 12 وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ 13 إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ 14 قَالُوا مَا أَنْتُمْ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ تَكْذِبُونَ 15 قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ 16 وَمَا عَلَيْنَا إِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبِينُ 17 قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ 18 قَالُوا طَائِرُكُمْ مَعَكُمْ أَئِنْ ذُكِّرْتُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ 19 وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ 20 اتَّبِعُوا مَنْ لا يَسْأَلُكُمْ أَجْراً وَهُمْ مُهْتَدُونَ 21 وَمَا لِي لا أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ 22 أَأَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ آلِهَةً إِنْ يُرِدْنِي الرَّحْمَنُ بِضُرٍّ لا تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئاً وَلا يُنقِذُونِ 23 إِنِّي إِذاً لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ 24 إِنِّي آمَنْتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ 25 قِيلَ ادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ 26 بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنْ الْمُكْرَمِينَ 27 وَمَا أَنزَلْنَا عَلَى قَوْمِهِ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ جُندٍ مِنْ السَّمَاءِ وَمَا كُنَّا مُنزِلِينَ 28 إِنْ كَانَتْ إِلاَّ صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ 29 يَا حَسْرَةً عَلَى الْعِبَادِ مَا يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُون 30 أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنْ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لا يَرْجِعُونَ 31 وَإِنْ كُلٌّ لَمَّا جَمِيعٌ لَدَيْنَا مُحْضَرُونَ 32 وَآيَةٌ لَهُمْ الأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبّاً فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ 33 وَجَعَلْنَا فِيهَا جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ وَفَجَّرْنَا فِيهَا مِنْ الْعُيُونِ 34 لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَفَلا يَشْكُرُونَ 35 سُبْحَانَ الَّذِي خَلَقَ الأَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْبِتُ الأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لا يَعْلَمُونَ 36 وَآيَةٌ لَهُمْ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُمْ مُظْلِمُونَ 37 وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ 38 وَالْقَمَرَ قَدَّرْنَاهُ مَنَازِلَ حَتَّى عَادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ 39 لا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَهَا أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ 40 وَآيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ 41 وَخَلَقْنَا لَهُمْ مِنْ مِثْلِهِ مَا يَرْكَبُونَ 42 وَإِنْ نَشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلا صَرِيخَ لَهُمْ وَلا هُمْ يُنقَذُونَ 43 إِلاَّ رَحْمَةً مِنَّا وَمَتَاعاً إِلَى حِينٍ 44 وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ اتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ 45 وَمَا تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلاَّ كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ 46 وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَكُمْ اللَّهُ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ 47 وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنتُمْ صَادِقِينَ 48 مَا يَنظُرُونَ إِلاَّ صَيْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ 49 فَلا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَلا إِلَى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ 50 وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذَا هُمْ مِنْ الأَجْدَاثِ إِلَى رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ 51 قَالُوا يَا وَيْلَنَا مَنْ بَعَثَنَا مِنْ مَرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ 52 إِنْ كَانَتْ إِلاَّ صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنَا مُحْضَرُونَ 53 فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَلا تُجْزَوْنَ إِلاَّ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ 54 إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فَاكِهُونَ 55 هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلالٍ عَلَى الأَرَائِكِ مُتَّكِئُونَ 56 لَهُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ 57 سَلامٌ قَوْلاً مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ 58 وَامْتَازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ 59 أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ 60 وَأَنْ اعْبُدُونِي هَذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ 61 وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلاًّ كَثِيراً أَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ 62 هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي كُنتُمْ تُوعَدُونَ 63 اصْلَوْهَا الْيَوْمَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ 64 الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلَى أَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ 65 وَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَى أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّى يُبْصِرُونَ 66 وَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَى مَكَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِيّاً وَلا يَرْجِعُونَ 67 وَمَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَفَلا يَعْقِلُونَ 68 وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْبَغِي لَهُ إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِكْرٌ وَقُرْآنٌ مُبِينٌ 69 لِيُنْذِرَ مَنْ كَانَ حَيّاً وَيَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَى الْكَافِرِينَ 70 أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَا أَنْعَاماً فَهُمْ لَهَا مَالِكُونَ 71 وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ 72 وَلَهُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ أَفَلا يَشْكُرُونَ 73 وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَعَلَّهُمْ يُنصَرُونَ 74 لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَهُمْ لَهُمْ جُندٌ مُحْضَرُونَ 75 فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ 76 أَوَلَمْ يَرَ الإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ 77 وَضَرَبَ لَنَا مَثَلاً وَنَسِيَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ 78 قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ 79 الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنْ الشَّجَرِ الأَخْضَرِ نَاراً فَإِذَا أَنْتُمْ مِنْهُ تُوقِدُونَ 80 أَوَلَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ بِقَادِرٍ عَلَى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلَى وَهُوَ الْخَلاَّقُ الْعَلِيمُ 81 إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ 82 فَسُبْحَانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ 83

 

36- YÂSÎN SÛRESİ

Bismillâhirrahmânirrahîm.

1.      Yâ Sîn.

2.      Ey Muhammed Hikmet dolu Kur’an’a andolsun ki !..,

3.      Sen elbette gönderilen resullerdensin.

4.      Hem de SırâtıMüstekîm üzeresin.

5.      elAzîz erRahîm’in indirdiğidir.

6.      Kur’an, ataları uyarılmamış, gaflet içindeki bir kavmi uyarman içindir.

7.      Andolsun ki; onların çoğu azap sözü hak etmiştir. Artık onlar iman etmezler.

8.      Onların boyunlarına demir halkalar geçirdik, o halkalar çenelerine dayanmıştır. Bu sebeple kafaları yukarıya kalkık durumdadır.

9.      Biz, onların önlerine bir set, arkalarına da bir set çekip gözlerini perdeledik. Artık görmezler.

10.    Onları uyarsan da, uyarmasan da onlar için birdir, inanmazlar.

11.    Sen ancak Zikr’e (Kur’an’a) uyanı ve görmediği hâlde Rahmân’dan korkan kimseyi uyarırsın. İşte onu bir bağışlanma ve güzel bir mükâfatla müjdele.

12.    Şüphesiz biz, ölüleri mutlaka diriltiriz. Onların yaptıklarını ve bıraktıkları eserlerini yazarız. Biz, her şeyi apaçık bir kitapta (Levh-i Mahfuz’da) bir bir kaydetmişizdir.

13.    (Ey Muhammed!) Onlara, o memleket halkını örnek ver. Hani oraya elçiler gelmişti.

14.    Hani biz onlara iki elçi göndermiştik de onları yalancı saymışlardı. Biz de onlara üçüncü bir elçi ile destek vermiştik. Onlar, “Şüphesiz biz size gönderilmiş elçileriz” dediler.

15.    Onlar şöyle dediler: “Siz de ancak bizim gibi insansınız. Rahmân, hiçbir şey indirmemiştir. Siz sadece yalan söylüyorsunuz.”

16.    (Elçiler ise) şöyle dediler: “Bizim gerçekten size gönderilmiş elçiler olduğumuzu Rabbimiz biliyor.”

17.    “Bize düşen ancak apaçık bir tebliğdir.”

18.    Dediler ki: “Şüphesiz biz sizin yüzünüzden uğursuzluğa uğradık. Eğer vazgeçmezseniz, sizi mutlaka taşlarız ve bizim tarafımızdan size elem dolu bir azap dokunur.”

19.    Elçiler de, “Uğursuzluğunuz kendinizdendir. Size öğüt verildiği için mi (uğursuzluğa uğruyorsunuz?). Hayır, siz aşırı giden bir kavimsiniz” dediler.

20.    Şehrin öbür ucundan bir adam koşarak geldi ve şöyle dedi: “Ey kavmim! Bu elçilere uyun.”

21.    “Sizden hiçbir ücret istemeyen kimselere uyun, onlar hidayete erdirilmiş kimselerdir.”

22.    “Hem ben, ne diye beni yaratana kulluk etmeyeyim. Oysa siz de yalnızca O’na döndürüleceksiniz.”

23.    “O’nu bırakıp da başka ilâhlar mı edineyim? Eğer Rahmân bana bir zarar vermek istese, onların şefaati bana hiçbir fayda sağlamaz ve beni kurtaramazlar.”

24.    “O taktirde ben mutlaka açık bir sapıklık içinde olurum.”

25.    “Şüphesiz ben sizin Rabbinize inandım. Gelin, beni dinleyin!”

26,27.        (Kavmi onu öldürdüğünde kendisine): “Cennete gir!” denildi. O da, “Keşke kavmim, Rabbimin beni bağışladığını ve beni ikram edilenlerden kıldığını bilseydi!” dedi.

28.    Kendisinden sonra kavmi üzerine (onları cezalandırmak için) gökten hiçbir ordu indirmedik. İndirecek de değildik.

29.    Sadece korkunç bir ses oldu. Bir anda sönüp gittiler.

30.    Yazık o kullara! Kendilerine bir peygamber gelmezdi ki, onunla alay ediyor olmasınlar.

31.    Kendilerinden önce nice nesilleri helâk ettiğimizi; onların artık kendilerine dönmeyeceklerini görmediler mi?

32.    Onların hepsi de mutlaka toplanıp (hesap için) huzurumuza çıkarılacaklardır.

33.    Ölü toprak onlar için bir delildir. Biz, onu diriltir ve ondan taneler çıkarırız da onlardan yerler.

34,35.        Meyvelerinden yesinler diye biz orada hurmalıklar, üzüm bağları var ettik ve içlerinde pınarlar fışkırttık. Bunları onların elleri yapmış değildir. Hâlâ şükretmeyecekler mi?[1][447]

36.    Yerin bitirdiği şeylerden, insanların kendilerinden ve (daha) bilemedikleri (nice) şeylerden, bütün çiftleri yaratanın şanı yücedir.

37.    Gece de onlar için bir delildir. Gündüzü ondan çıkarırız, bir de bakarsın karanlık içinde kalmışlardır.

38.    Güneş de kendi yörüngesinde akıp gitmektedir. Bu, mutlak güç sahibi, hakkıyla bilen Allah’ın takdiri (düzenlemesi)dir.

39.    Ayın dolaşımı için de konak yerleri (evreler) belirledik. Nihayet o, eğrilmiş kuru hurma dalı gibi olur.

40.    Ne güneş aya yetişebilir, ne de gece gündüzü geçebilir. Her biri bir yörüngede yüzmektedir.

41.    Onların soylarını dolu gemide taşımamız da onlar için bir delildir.

42.    Biz, onlar için o gemi gibi binecekleri nice şeyler yarattık.

43.    Biz istesek onları suda boğarız da kendileri için ne imdat çağrısı yapan olur, ne de kurtarılırlar.

44.    Ancak tarafımızdan bir rahmet olarak ve bir süreye kadar daha yaşasınlar diye kurtarılırlar.

45.    Onlara, “Önünüzde ve arkanızda olan şeylerden (dünya ve ahirette göreceğiniz azaplardan) sakının ki size merhamet edilsin” denildiğinde yüz çevirirler.

46.    Onlara Rablerinin âyetlerinden bir âyet gelmez ki ondan yüz çeviriyor olmasınlar.

47.    Onlara, “Allah’ın sizi rızıklandırdığı şeylerden Allah yolunda harcayın” denildiği zaman, inkâr edenler iman edenlere, “Allah’ın, dilemiş olsa kendilerini doyurabileceği kimselere mi yedireceğiz? Siz ancak apaçık bir sapıklık içindesiniz” derler.

48.    “Eğer doğru söyleyenlerseniz, bu tehdit ne zaman gelecek?” diyorlar.

49.    Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar.

50.    Artık ne birbirlerine tavsiyede bulunabilirler, ne de ailelerine dönebilirler.

51.    Sûra üfürülür. Bir de bakarsın, kabirlerden çıkmış, Rablerine doğru akın akın gitmektedirler.

52.    Şöyle derler: “Vay başımıza gelene! Kim bizi diriltip mezarımızdan çıkardı? Bu, Rahman’ın vaad ettiği şeydir. Peygamberler doğru söylemişler.”

53.    Sadece korkunç bir ses olur. Bir de bakarsın, hepsi birden toplanıp huzurumuza çıkarılmışlardır.

54.    O gün kimseye, hiç mi hiç zulmedilmez. Size ancak işlemekte olduğunuz şeylerin karşılığı verilir.

55.    Şüphesiz cennetlikler o gün nimetlerle meşguldürler, zevk sürerler.

56.    Onlar ve eşleri gölgelerde koltuklara yaslanmaktadırlar.

57.    Onlar için orada meyveler vardır. Onlar için diledikleri her şey vardır.

58.    Çok merhametli olan Rab’den bir söz olarak (kendilerine) “Selâm” (vardır).

59.    (Allah, şöyle der:) “Ey suçlular! Ayrılın bu gün!”

60,61.        “Ey Âdemoğulları! Ben, size, şeytana kulluk etmeyin. Çünkü o, sizin için apaçık bir düşmandır. Bana kulluk edin. İşte bu dosdoğru yoldur, diye emretmedim mi?”

62.    “Andolsun, o sizden pek çok nesli saptırmıştı. Hiç düşünmüyor muydunuz?”

63.    “İşte bu, tehdit edildiğiniz cehennemdir.”

64.    “İnkâr ettiğinizden dolayı bugün girin oraya!”

65.    O gün biz onların ağızlarını mühürleriz. Elleri bize konuşur, ayakları da kazandıklarına şahitlik eder.

66.    Eğer dileseydik, onların gözlerini büsbütün kör ederdik de (bu hâlde) yola koyulmak için didişirlerdi. Fakat nasıl görecekler ki ?!

67.    Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük de ne ileri gidebilirler, ne geri dönebilirlerdi.

68.    Kime uzun ömür verirsek, onu yaratılış itibariyle tersine çeviririz (gücünü azaltırız). Hâlâ düşünmeyecekler mi?

69.    Biz, o Peygamber’e şiir öğretmedik. Bu, ona yaraşmaz da. O(na verdiğimiz) ancak bir öğüt ve apaçık bir Kur’an’dır.

70.    (Aklen ve fikren) diri olanları uyarması ve kâfirler hakkındaki o sözün (azabın) gerçekleşmesi için Kur’an’ı indirdik.

71.    Görmediler mi ki, biz onlar için, ellerimizin (kudretimizin) eseri olan hayvanlar yarattık da onlar bu hayvanlara sahip oluyorlar.

72.    Biz, o hayvanları kendilerine boyun eğdirdik. Onlardan bir kısmı binekleridir, bir kısmını da yerler.

73.    Onlar için bu hayvanlarda (daha pek çok) yararlar ve içecekler vardır. Hâlâ şükretmeyecekler mi?

74.    Belki kendilerine yardım edilir diye Allah’ı bırakıp da ilâhlar edindiler.

75.    Onlar, ilâhlar için (hizmete) hazır asker oldukları hâlde, ilâhlar onlara yardım edemezler.

76.    (Ey Muhammed!) Artık onların sözü seni üzmesin. Çünkü biz, onların gizlediklerini de açığa vurduklarını da biliyoruz.

77.    İnsan, bizim, kendisini az bir sudan (meniden) yarattığımızı görmedi mi ki, kalkmış apaçık bir düşman kesilmiştir.

78.    Bir de kendi yaratılışını unutarak bize bir örnek getirdi. Dedi ki: “Çürümüşlerken kemikleri kim diriltecek?”

79.    De ki: “Onları ilk defa var eden diriltecektir. O, her yaratılmışı hakkıyla bilendir.”

80.    O, sizin için yeşil ağaçtan ateş yaratandır. Şimdi siz ondan yakıp duruyorsunuz.[2][448]

81.    Gökleri ve yeri yaratan Allah’ın, onların benzerini yaratmaya gücü yetmez mi? Evet yeter. O, hakkıyla yaratandır, hakkıyla bilendir.

82.    Bir şeyi dilediği zaman, O’nun emri o şeye ancak “Ol!” demektir. O da hemen oluverir.

83.    Her şeyin hükümranlığı elinde olan Allah’ın şanı yücedir! Siz yalnız O’na döndürüleceksiniz.

 

 

 

 

Ölülerinize Yâsîn okuyunuz. Zayıf hadis, sahih değildir.

اقرؤوا يس على موتاكم

الراويمعقل بن يسار المحدثأبو داود المصدرسنن أبي داود - الصفحة أو الرقم: 3121 خلاصة حكم المحدثسكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح]

الراوي: - المحدثابن العربي المصدرعارضة الأحوذي - الصفحة أو الرقم: 6/34 خلاصة حكم المحدثلم يصح

الراويمعقل بن يسار المحدثابن القطان المصدرالوهم والإيهام - الصفحة أو الرقم: 5/49 خلاصة حكم المحدثلا يصح

الراويمعقل بن يسار المحدثالنووي المصدرالتبيان - الصفحة أو الرقم: 226 خلاصة حكم المحدثإسناده ضعيف

الراويمعقل بن يسار المحدثالنووي المصدرالأذكار - الصفحة أو الرقم: 192 خلاصة حكم المحدثإسناده ضعيف، فيه مجهولان

الراويمعقل بن يسار المحدثالنووي المصدرالمجموع - الصفحة أو الرقم: 5/110 خلاصة حكم المحدثإسناده ضعيف، فيه مجهولان

الراويمعقل بن يسار المحدثابن حجر العسقلاني المصدرالفتوحات الربانية - الصفحة أو الرقم: 4/118 خلاصة حكم المحدثغريب

الراويمعقل بن يسار المحدثابن باز المصدرحديث المساء - الصفحة أو الرقم: 402 خلاصة حكم المحدثضعيف

الراويمعقل بن يسار المحدثالألباني المصدرضعيف أبي داود - الصفحة أو الرقم: 3121 خلاصة حكم المحدثضعيف

 

Kur'an'ın kalbi Yâsîn sûresi'dir. Bir kimse Allah'ın rızasını ve ahiret yurdunu dileyerek onu okursa, Allah onun günahlarını bağışlar. Ölülerinize Yâsîn okuyunuz.

 

قلبُ القرآنِ يس لا يقرؤُها رجلٌ يريدُ اللهَ والدَّارَ الآخرةَ إلَّا غفر اللهُ له اقرؤُوها على موتاكم

الراويمعقل بن يسار المحدثالمنذري المصدرالترغيب والترهيب - الصفحة أو الرقم: 2/319  خلاصة حكم المحدث: [إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما]

الراويمعقل بن يسار المحدثالألباني المصدرضعيف الترغيب - الصفحة أو الرقم: 884  خلاصة حكم المحدثضعيف

Şüphesiz ki her şeyin bir kalbi vardır. Kur'an'ın kalbi ise Yâsîn'dir. Allah bu sûreyi, Kur'an'ın tamamını on defa okumak kadar sevaplı kılmıştır.

 

إن لكلِّ شيءٍ قلبًا وإن قلبَ القرآنِ يس ومَن قرأ يس كتب اللهُ له بقراءتِها قراءةَ القرآنِ عشرَ مراتٍ

الراويأنس بن مالك المحدثالمزي المصدرتهذيب الكمال - الصفحة أو الرقم: 19/210  خلاصة حكم المحدث: [فيه] هارون أبو محمد قال الترمذي مجهول

الراويأنس بن مالك المحدثالزيلعي المصدرتخريج الكشاف - الصفحة أو الرقم: 3/170  خلاصة حكم المحدث: [فيه] هارون أبو محمد قال الترمذي شيخ مجهول

الراويأنس بن مالك المحدثالسيوطي المصدرالجامع الصغير - الصفحة أو الرقم: 2423  خلاصة حكم المحدثضعيف

الراويأنس بن مالك المحدثالألباني المصدرالسلسلة الضعيفة - الصفحة أو الرقم: 169  خلاصة حكم المحدثموضوع

الراويأبي بن كعب المحدثالألباني المصدرالسلسلة الضعيفة - الصفحة أو الرقم: 5870  خلاصة حكم المحدثموضوع

 

 

يس 1

1. Yâ Sîn.

 

يس / YâSîn ibaresinin muhtemel anlamları:

1.   Ey insan,

2.   Allah’ın ismi

3.   Ey üneysin/ey insancık,

4.   Ey Muhammed,

5.   Yâsîn sûresinin ismi anlamlarına gelebilir.

 

İbn Abbâs, İkrime, Dahhâk, Hasan: Yâsîn kelimesi; ey insan, demektir.

Saîd İbn Cübeyr: Habeş dilinde Ey insan, demektir.

Zeyd İbn Eslem: Yâsîn Allah'ın isimlerindendir.

Yâ Sîn; Ey insanın ismi tasğiri olan, Ey üneysin/ey insancık demektir. Muhammed as. da kasdedilmiş olabilir.

Yâ Sîn ibaresi, Yâsîn suresini oku manasına da gelebilir.

 

وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ 2

Ey Muhammed! Hikmet dolu Kur’an’a andolsun ki,

 

الْقُرْآنِ/ elKur’ân:

الْحَكِيمِ / elHakîm: Önünden ve arkasından bâtılın sızamadığı muhkem/sağlam.

Yüce Allah:

1.  Kur'ân Hakîm'e yemin olsun ki...

2.  Hikmetli kılınmış Kur'ân’a yemin olsun ki,

3.  Hikmeti konuşan Kur'ân’a yemin olsun ki, manalarına olabilir.

Araplar yalan yere yemin edenin felakete uğrayacağına inanıyorlardı. Muhammed as’ın sözü olmadığına dolaylı ima da olabilir.

 

إِنَّكَ لَمِنْ الْمُرْسَلِينَ 3 عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ 4

3-4. Sen elbette sırâtu’l mustekîm üzere olan Rasûllerdensin.

 

رَسْلُ / reslu: Acele etmeksizin gönderilen.

الْمُرْسَلِينَ / elMurselîn: cemimüzekkerdir. Gönderilen elçiler, demektir.  رَسُول/Resûl Elçi’nin çoğulu رُسُلٌ/Rusül  Rasûller’dir.

رَسُول الله /Rasûlullâh: Allah’ın gönderdiği elçi demektir. Kur'ân’da rasûl ifedesiyle genellikle peygamberler bazen de melekler kasdedilmektedir.

 

صِرَاطٍ / Sırât: Yol, gidişât.

 

مُسْتَقِيمٍ / Mustakîm; maksada ulaştıran en düzgün, kısa ve kestirme demektir.

الصراط المستقيم/essırâtu’l müstekîm: Dosdoğru yol, istikameti düzgün yol.

Sırâtu’l müstakîm: Allah’a en yakın, en kısa ve maksada en uygun yoldur. Dünyada istikameti Cennet olan dosdoğru sırât/yol, ahirette de Cehennem üzerinde Cennet’e geçerken sağlam sırât yol/köprüdür.

 

Sırâtu’l müstakîm:

1.   Gerçek olan Sırâtu’l müstakîm: Nimet verilenlerin takip ettiği yol.

2.   Zannedilen Sırâtu’l müstakîm: Mağdûb ve dâllîn’in takip ettiği yol.

 

Sırat elmustakîm: Birkaç şekilde izah edilebilir.

1.   Allah’ın yolu. 

2.   Kur’ân yolu.

3.   İslâm yolu.

4.   Muhammed as’ın gösterdiği yol.

5.   Eğriliği olmayan dümdüz yol.

6.   Cennet’e giden yol.

 

İbni Kesîr: Ey Muhammed, sen sağlam bir nizâm, dil ve dosdoğru bir şeriat üzere gönderilmiş bir peygambersin.

 

تَنزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ 5

Bu Kur’ân Azîz ve Rahîm tarafından indirilmiştir.

 

الْعَزِيزِ /azAzîz:

الْعَزِيزُ/elAzîz: Hiç bir suretle mağlub edilme ihtimali olmayan tam gâlib ancak O'dur ve bütün izzet O'nundur. O, dilediğine izzet verir, dilediğini zelil eder. Azîz: İzzetli, onurlu ve şanlıdır. Alçaklığı, ahlâksızlığı, küfür, zulüm, fesad, isyan ve nankörlük gibi fenalıkları sevmez.

 

الرَّحِيمِ /erRahîm:

İbni Kesîr: Senin getirmiş olduğun bu din, bu nizâm, bu Sırâtu’l mustekîm, mü'min kullarına acıyan izzet sahibi zât tarafından indirilmiştir.

Rahîm: Allah’ın Cennet’te müminlere rahmetiyle bol bol ihsanlarda bulunmasıdır.

Kısaca: Rahmân dünya, Rahîm ise ahiretle ilgili olduğu ifade edilmektedir.

 

لِتُنذِرَ قَوْماً مَا أُنذِرَ آبَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ6

Ataları uyarılmadığı için gâfil olan bir kavmi uyarman için.

 

Ayete zikredilen  مَاedatının anlamı:

1.    مَا edatı ismu’l mevsul olursa; ataları uyarılıp korkutulduğu gibi sen de kendilerini uyarıp kor­kutasın diye... olur. İbn Abbas, İkrime ve Katâde yapmıştır.

2.      مَا edatı : nafiye/olumsuzluk olursa; Senden önce atalarına korkutup uyaran bir kimsenin gelme­diği bir kavmi uyarıp korkutasın diye... demektir.

3.    مَا edatı Mâ mastar anlamı olursa; Atalarının uyarılıp korkutulduğu gibi bir kavmi uyarıp korkutasın di­ye... demek olur.

4.    Evrensel olarak düşünüldüğünde, dünyanın her tarafına ve bütün zamanlara göre ataları inzar edilmiş olanlar olduğu gibi inzar edilmemiş olanlar da vardır. مَا edatının bütün anlamları da geçerli duruma gelmektedir.

 

لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلَى أَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ 7

7. Andolsun, onların çoğu üzerine o söz/azap hak olmuştur. Artık onlar iman etmezler.

 

الْقَوْلُ/söz ibaresi muhtemelen şu ayetikerimeye gönderme yapmaktadır:

لأَمْلأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَمِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ 85

Andolsun, cehennemi senden ve onların içinden sana tâbi olanların hepsi ile dolduracağım. 38/Sâd:85

 

R.İsfehanî Müfredât:

حَقٌّ: Hakk: Mutabakat ve uygunluk anlamına gelir.

حَقٌّ/ifadesi :

1.  Bir nesneyi hikmetin gerektirdiği şekilde var edene,

2.  Hikmetin gerektirdiği şekilde var edilmiş olana حَقٌّ  denir.

 

İbn Cerîr Taberî: Onların ana kitapta inanmayacakları kesinkes bildirildiği için, onlardan çoğunun üzerine azâb vâcib olmuştur.

لا يُؤْمِنُونَ Rasûllere iman etmezler.

 

إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلالاً فَهِيَ إِلَى الأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ 8

Onların boyunlarına demir halkalar geçirdik, o halkalar çenelerine dayanmıştır. Bu sebeple kafaları yukarıya kalkık durumdadır.

 

R.İsfehanî Müfredât:

أَغْلالاً/ eğlâl: Bir neneyi zırh gibi giyinmek veya dolanıp-bürünmek. Ellere veya boyuna geçirilen kelepçe.

 

الأَذْقَان /elezkân: Çeneler.

فَهِيَ إِلَى الأَذْقَانِ /o çenelerine dayanmıştır. Bu ibaredekiهِيَ  zamiri, neyi işaret etmektedir:

1.  Ayette zikredilmemiş eller’e râcidir. Ayet okununca eller ifadesi anlaşılmaktadır.  O elleri çenesine bağlanmıştır, anlamına gelir.

2.  Zemahşerî: zamir, bukağılar kelimesine râcidir. O zaman da; Biz, onların boyunlarına, çenelere kadar dayanan bukağılar… anlamına gelir.

مُقْمَحُونَ / mukmehûn: kelimesi; başı kalkık olanlar, demektir.

İbn Abbâs: Bu âyet; elini de boynuna yapışık tutma 17/İsrâ:29 gibidir. Yani onların elleri boyunlarına bağlanmış ve artık elleri iyilik yapmaya güç yetirmez, demektir.

 

Fahri Razi: Boynuna, çenesine kadar dayanmış bukağılar vurulan kimsenin başı yukarı kalkık hale gelir. Ayağının önünü ve arkasını göremez.

 

Bu ayet, Ebu Cehil ile Manzum kabilesine mensub iki arkadaşı hakkında nazil olmuştur. Ebu Cehil, Muhammed as’ın kafasını kıracağına yemin etmişti de; Derken onu, secde ederken rastladı. Eline bir taş aldı. Vurmak için taşı kaldırdı. Ancak Ebu Cehll'in taş eline, eli de boynuna yapıştı.

 

وَجَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدّاً وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ 9

Biz, onların önlerine bir set, arkalarına da bir set çekip gözlerini perdeledik. Artık görmezler. 9

 

Mücâhid: سَدّاً /seddenSedd; hakkı önleyen bir engel, demiştir. Onlar önlerinden ve arkalarından engellendikleri için haktan tereddüt ederler.

Katâde: Bu sedler sapıklıklardır. Hidayeti göremezler.

 

فَأَغْشَيْنَاهُمْ /eğşeynâ; Gözlerini perdelemişizdir. Gözlerini hakka karşı örtüledik.

 

فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ Artık göremezler: dünyada hidayetin yolunu ve önlerinde gelmekte olan ahiret gerçeğini göremezler.

 

İkrime: Ebu Cehil; Muhammed'i görürsem mutlaka şöyle ve şöyle yaparım, dedi. Bunun üzerine Doğrusu Biz; onların boyunlarına, çenelerine kadar varan demir halkalar geçirdik. Bunun için artık başları yukarı kalkıktır. Önlerinden bir sed ve arkalarından da bir sed çekmişizdir. Gözlerini perdelemişizdir. Bu yüzden artık göremezler. âyeti nazil oldu. İkrime: Ebu Cehil'e; işte şu Muhammed'dir, dediklerinde: O: nerede o? Nerede o? diyor ve göremiyordu.

 

وَسَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ 10

10. Onları uyarsan da, uyarmasan da onlar için birdir, inanmazlar.

 

Yüce Allah onların aleyhinde sapıklık mührünü basmıştır. Uyarman onlara hiç fayda sağlamaz ve bundan etkilenmezler. Bu ifadeye benzer iki ayet:

1.    Şüphesiz ki o küfretmiş olanları uyarsan da uyarmasan da birdir, inanmazlar..2/Bakara:6

2.      Doğrusu, üzerlerine Rabbinin sözü hak olanlar inanmazlar. Onlara her türlü âyet gelse bile. Elem verici azabı görünceye kadardır. 10/Yûnus:96-97

 

 

إِنَّمَا تُنذِرُ مَنْ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمَنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ 11

Sen ancak Zikr’e/Kur’ân’a uyanı ve görmediği hâlde Rahmân’dan korkan kimseyi uyarırsın. İşte onu bir bağışlanma ve güzel bir mükâfatla müjdele.

 

Senin uyarın; ancak Kur'ân’a uyan mü'minleredir. Onlar ğaybta/kimsenin görmediği yerde veya ahirete Rahmân’dan korkarlar.

الذِّكْرَ/ezZikr: muhtemel anlamları;

1.  Kur'ân,

2.  Kur'ân'daki ayetler,

3.  Delil ve burhan demektir.

 

وَخَشِيَ الرَّحْمَنَ بِالْغَيْبِ Ğaybda olan Rahmân’dan korkan;

Allah; ğayb âleminde olan Rahman’dır. Rahmeti boldur. Rahmeti her tarafı kuşatmıştır. Ama rahmeti daima devam edecek diye mecburiyeti de yoktur. Rahmân’ın rahmetinden de mahrum olmak da vardır. Onun için rahmandan hem ümitli hem de haşyet içinde olmak lazımdır.

فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ İşte onu mağfiretle ve güzel bir mükâfatla müjdele.

 

Tevhîd iki esas üzerinde tebliğ edilir:

1.  Müjdeleme; hak ve hukuka riayet edenleri,

2.  Korkutma; hak ve hukuksuzluğa sapanları.

 

Adalet:

İlâhî adalet iki yönlü işler. Mükâfat ve ceza iledir.

Beşerî adalet tek yönlü işler. Sadece cezalandırma iledir.

 

Bu ayette müjdeleme zikredilmiş fakat korkutma zikredilmemiştir. Ancak Kur’ân’da genellikle bir arada zikredilir: Örneğin:

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَنَذِيراً2/Bakara:119 

فَقَدْ جَاءَكُمْ بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ5/Maide:19

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَنَذِيراً34/Sebe:28

 

مَغْفِرَةٌ/Mağfiretun: Onu mağfiretle müjdele, yani günahlarının örtülmesi vardır. Çünkü الغَفْرُ / elĞafru: Örtmek demektir.

R.elİsfehânî, Müfredât: الغَفْرُ: Bir nesneyi kir-pastan koruyacak kaplama, örten, gizleyen. Günahların üzerini Allah’ın örtmesi, affetmesi.

 

 

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ 12

Şüphesiz biz, ölüleri diriltiriz. Onların yaptıklarını ve bıraktıkları eserlerini yazarız. Biz, her şeyi apaçık bir kitapta/Levh-i Mahfuz’da bir bir kaydetmişizdir.

 

إِنَّا نَحْنُ: Tanınmayan birisine sen kimsin denildiğinde; o adam kendisini normal olarak tanıtır. Ama Tanınan bir kimseye sen kimsin denildiğinde; iş değişir. Cevap ciddileşir. Mesela: Yüce Allah’a böyle bir soru sorulak olsa:  Ey insan, sen kim oluyorsun, haddini bil:

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتَى Şüphesiz biz, ölüleri dirilteniz.

Mücâhid: Şüphesiz ki ölüleri biz diriltiriz âyeti; Onların sapıklıktan geriye bıraktıkları şeyleri de biz yazarız.

 

Dahhak ve Hasen: Biz, onları cehaletten sonra iman ile diriltiriz.

 

وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ Onların yaptıklarını ve bıraktıkları eserlerini yazarız.

مَا قَدَّمُوا takdim ettikleri şeyleri ibaresi:

Hasan, Katâde İbn Ebu Necîh ve Mücâhid: İşledikleri amelleri ve geride bıraktığı adımlarını biz yazarız.

أَثَر /eser; kelimesi:

أَثَر/eser; kelimesinin çoğulu  آثَار/âsâr’dır. Bir varlığın mevcudiyetini ifade eden şeydir. Bu; eser, iz, belirti, nişan, alamet… gibi anlamlara gelir.

 

Ömer, İbn Abbas ve Said b. Cübeyr: mescitlere yürüyüp gi­denlerin izleridir.

 

Katade, Hasen ve Mücahid: izlerden kasıt, atılan adımlardır.

 

مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ /mâKaddemûVeÂsârehum; takdim ettikleri şeyleri ve onların izlerini yazarız:

Bu ibare üç şekilde izah edilebilir:

1.  Takdim ettikleri şeyleri yani önden gönderdikleri amelleri: Bu konuda pekçok ayet vardır. Bir örnek:

 

ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ

İşte bu güç duruma düşmen, senin kendi ellerinin takdim ettikleri şeyler yüzündendir denilir. Elbette Allah kullarına haksızlık edici değildir.3/Aliimran:182

 

2.  Mecside gidenlerin ayaklarının izleri:

عن جابرِ بنِ عبدِاللهِ ؛ قال : خلتِ البقاعُ حول المسجدِ . فأراد بنو سلمةَ أن ينتقلوا إلى قربِ المسجدِ . فبلغ ذلك رسولَ اللهِ صلَّى اللهُ عليهِ وسلَّمَ . فقال لهم إنَّهُ بلغني أنكم تريدون أن تنتقلوا قربَ المسجدِ قالوا : نعم . يا رسولَ اللهِ ! قد أردنا ذلك . فقال يا بني سلمةَ ديارَكم. تُكتبُ آثارُكم . ديارَكم . تُكتبُ آثارُكم فقالوا : ما كان يسرنا أنَّا كنا تحولنا.

الراويجابر بن عبدالله المحدثمسلم المصدرصحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 665  خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويأبو مالك الأشعري المحدثابن حبان المصدرصحيح ابن حبان - الصفحة أو الرقم: 3143  خلاصة حكم المحدثأخرجه في صحيحه

الراويجابر بن عبدالله المحدثأبو نعيم المصدرحلية الأولياء - الصفحة أو الرقم: 3/118  خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويجابر بن عبدالله المحدثالألباني المصدرصحيح الجامع - الصفحة أو الرقم: 7898  خلاصة حكم المحدثصحيح

Mescidunnebî etrafındaki bazı arazi boşaltıldı. Selemeoğulları Mescidunnebî’nin yakınına taşınmak istedi.  Bunların niyetleri Rasûlullah sav.’e ulaştı. Onlara: Bana ulaştığına göre siz Mescîd’in yakınına taşınmak istiyormuşsunuz, buyurdu. Onlar da: Evet yâ Rasûlullah. Böyle niyetlendik, dediler. Rasûlullah: Ey Seleme oğulları! Sakın, yerlerinizden ayrılmayın. Mescide gelirken adımlarınız yazılmaktedır. Yerlerinizden ayrılmayın adımlarınız yazılmaktedır, buyurdu. Onlar da: Tamam. Bu şekilde yerimizden ayrılmak bizi mutlu etmezdi, dediler.

 

كانت بنو سلمةَ في ناحيةِ المدينةِ فأرادوا النُّقلةَ إلى قُربِ المسجدِ فنزلتْ هذه الآيةِ إِنّا نَحْنُ نُحْيِ المَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُواْ وِآثَارَهُمْ فقال رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم إن آثاركُم تُكتبُ فلا تنْتقلوا فثبتُوا في منازِلِهِمْ

الراويأبو سعيد الخدري المحدثالترمذي المصدرسنن الترمذي - الصفحة أو الرقم: 3226 خلاصة حكم المحدثحسن غريب

الراويعبدالله بن عباس المحدثالمنذري المصدرالترغيب والترهيب - الصفحة أو الرقم: 1/168  خلاصة حكم المحدثإسناده جيد

الراويعبدالله بن عباس المحدثالدمياطي المصدرالمتجر الرابح الصفحة أو الرقم: 57  خلاصة حكم المحدثإسناده صحيح

الراويعبدالله بن عباس المحدثعلاء الدين مغلطاي المصدرشرح ابن ماجه - الصفحة أو الرقم: 3/234  خلاصة حكم المحدثسنده صحيح

الراويعكرمة مولى ابن عباس المحدثابن كثير المصدرتفسير القرآن - الصفحة أو الرقم: 6/553 خلاصة حكم المحدثليس فيه شيء مرفوع

الراويأبو سعيد الخدري المحدثابن رجب المصدرفتح الباري لابن رجب - الصفحة أو الرقم: 4/43 خلاصة حكم المحدث: [فيه] أبو سفيان السعدي، فيه ضعف

الراويعبدالله بن عباس المحدثالهيثمي المصدرمجمع الزوائد - الصفحة أو الرقم: 7/100 خلاصة حكم المحدث: [فيه]عبد الله بن محمد بن سعيد بن أبي مريم وهو ضعيف

الراويعبدالله بن عباس المحدثابن حجر العسقلاني المصدرفتح الباري لابن حجر - الصفحة أو الرقم: 2/165 خلاصة حكم المحدثإسناده قوي

الراويأبو سعيد الخدري المحدثابن حجر العسقلاني المصدرإتحاف المهرة - الصفحة أو الرقم: 5/431 خلاصة حكم المحدث: [فيه] أبو سفيان ضعيف وله شاهد

الراوي: - المحدثالسفاريني الحنبلي المصدرشرح ثلاثيات المسند - الصفحة أو الرقم: 1/788 خلاصة حكم المحدثإسناده جيد

الراويعبدالله بن عباس المحدثالألباني المصدرالسلسلة الصحيحة - الصفحة أو الرقم: 7/1452خلاصة حكم المحدثإسناده رجاله ثقات رجال مسلم

الراويأبو سعيد الخدري المحدثالألباني المصدرالسلسلة الصحيحة - الصفحة أو الرقم: 7/1451خلاصة حكم المحدثإسناده ضعيف لكن يقويه أن له شاهد

الراويأبو سعيد الخدري المحدثالألباني المصدرصحيح الترمذي - الصفحة أو الرقم: 3226خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويعبدالله بن عباس المحدثالألباني المصدرصحيح ابن ماجه - الصفحة أو الرقم: 644خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويعبدالله بن عباس المحدثالألباني المصدرصحيح الترغيب - الصفحة أو الرقم: 305خلاصة حكم المحدثصحيح لغيره

الراويعبدالله بن عباس المحدثالوادعي المصدرصحيح أسباب النزول - الصفحة أو الرقم: 196 خلاصة حكم المحدثإسناده صحيح

الراويأبو سعيد الخدري المحدثالوادعي المصدرصحيح أسباب النزول - الصفحة أو الرقم: 196 خلاصة حكم المحدثرجاله رجال الصحيح إلا عباد بن زياد وفيه كلام لكنه قد توبع والحديث له شاهد بسند صحيح عند ابن جرير

Selemeoğulları Mescidunnebî’nin uzağında ikamet ediyorlardı. Mescidin yakınına taşınmak istedi. Bunun üzerine;

إِنّا نَحْنُ نُحْيِ المَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُواْ وِآثَارَهُمْ

ayeti nazil oldu. Bunun üzerine Rasûlullah: Mescide gelirken adımlarınız yazılmaktedır. Yerlerinizden, buyurdu. Onlar da kendi yerlerinde ayrılmadılar.

 

أرادَ بنو سلَمَةَ أنْ يتَحَوَّلوا إلى قُرْبِ المسجِدِ، فَكَرِهَ رسولُ اللهِ صلى اللهُ عليهِ وسلَّمَ أنْ تُعَرَى المدينةُ، وقالَ : يا بَنِي سَلَمَةَ، ألاتَحْتَسِبُونَ آثَارَكُمْ. فَأَقَامُوا

الراويأنس بن مالك المحدثالبخاري المصدرصحيح البخاري - الصفحة أو الرقم: 1887خلاصة حكم المحدث: [صحيح]

الراويأنس بن مالك المحدثالبخاري المصدرصحيح البخاري - الصفحة أو الرقم: 655خلاصة حكم المحدث: [صحيح] [قوله: قال ابن أبي مريم... معلق]

الراويأنس بن مالك المحدثالألباني المصدرصحيح ابن ماجه - الصفحة أو الرقم: 643خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويأنس بن مالك المحدثالألباني المصدرصحيح الجامع - الصفحة أو الرقم: 7897خلاصة حكم المحدثصحيح

 

 

 

3.  ÖlümdenSonraDevamEdenAmeller; Vefat edenin arkasında devam eden eserleri:

إذا مات الإنسانُ انقطع عنه عملُه إلا من ثلاثةٍ أشياء: إلا من صدقةٍ جاريةٍ  أو عِلمٍ يُنتفَعُ به أو ولدٍ صالحٍ يدعو له

الراويأبو هريرة المحدثمسلم المصدرصحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 1631 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويأبو هريرة المحدثابن حبان المصدرصحيح ابن حبان - الصفحة أو الرقم: 4174 خلاصة حكم المحدثأخرجه في صحيحه

الراوي: [أبو هريرةالمحدثابن باز المصدرمجموع فتاوى ابن باز - الصفحة أو الرقم: 340/4 خلاصة حكم المحدث: [ثابت]

الراويأبو هريرة المحدثالألباني المصدرصحيح أبي داود - الصفحة أو الرقم: 2880 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراوي: [أبو هريرةالمحدثالألباني المصدرمشكلة الفقر - الصفحة أو الرقم: 122 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويأبو هريرة المحدثالألباني المصدرصحيح الأدب المفرد - الصفحة أو الرقم: 29 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويأبو هريرة المحدثالألباني المصدرصحيح الجامع - الصفحة أو الرقم: 793 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراوي: - المحدثابن عثيمين المصدرمجموع فتاوى ابن عثيمين - الصفحة أو الرقم: 307/2 خلاصة حكم المحدث: [ثابت]

الراويأبو هريرة المحدثأبو داود المصدرسنن أبي داود - الصفحة أو الرقم: 2880 خلاصة حكم المحدثسكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح]

Rasûlullah: İnsan öldüğü zaman; onun ameli kesilir. Ancak üç şey müstesnadır: Carî/devam eden bir sadaka, yararlanılan bir ilim ve kişiye dua eden sâlih bir evlâd.

 

…فقال رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ: مَنْ سَنَّ في الإسلامِ سُنَّةً حسنةً فَعُمِلَ بِها بعدَهُ كان لهُ أَجْرُها وأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِها، من غَيْرِ أنْ يَنْقُصَ من أُجُورِهِمْ شيئًا، ومَنْ سَنَّ في الإسلامِ سُنَّةً سَيِّئَةً فَعُمِلَ بِها بعدَهُ فعليهِ وِزْرُها ووِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِها من غَيْرِ أنْ يَنْقُصَ من أوْزَارِهِمْ شيئًا …

الراويجرير بن عبدالله المحدثمسلم المصدرصحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 1017 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويحذيفة بن اليمان المحدثالبزار المصدرالبحر الزخار - الصفحة أو الرقم: 7/366 خلاصة حكم المحدثأصح

الراويعبدالله بن مسعود المحدثابن حبان المصدرصحيح ابن حبان - الصفحة أو الرقم: 1949 خلاصة حكم المحدثأخرجه في صحيحه

الراويجرير بن عبدالله المحدثالألباني المصدرأحكام الجنائز - الصفحة أو الرقم: 225 خلاصة حكم المحدثأخرجه مسلم وابن أبي حاتم

الراويجرير بن عبدالله المحدثالألباني المصدرصحيح الجامع - الصفحة أو الرقم: 6305 خلاصة حكم المحدثصحيح

الراويجرير بن عبدالله المحدثالألباني المصدرصحيح النسائي - الصفحة أو الرقم: 2553 خلاصة حكم المحدثصحيح

Rasûlullah: Kim İslam’da güzel bir sünnet/yol ortaya koyarsa, ona hem o güzel sünnetin sevabı, hem de ondan sonra onunla amel edenlerin sevabı -onların ecirlerinden hiçbir şey eksiltilmeksizin- verilir. Kim de İslam’da kötü bir sünnet/yol ortaya koyarsa, ona hem o kötü sünnetin/yolun günahı, hem de ondan sonra onunla amel edenlerin günahı -onların günahlarından hiçbir şey eksiltilmeksizin- verilir.

 

 

وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ

Biz, her şeyi apaçık bir kitapta/Levh-i Mahfuz’da bir bir kaydetmişizdir.

 

الإحصاء/elİhsâu: Sayarak bir sonuç ortaya çıkarmak. Yekûn oluşturmak.

Biz, her şeyi Anakütük kitabında detaylı olarak arşivlemişizdir.

 

إِمَامٍ مُبِينٍ /İmâmunMubîn:

R.elİsfehânî, Müfredât:

الإمام/elİmâm: Örnek alınan. Hakka-batıla götüren kişi veya kitaptır. الإمام/çoğulu الأَئِمَّةُ’dür.

فِي إِمَامٍ مُبِينٍ apaçık bir kitapta:

Mücahid, Katade ve İbn Zeyd: İmâmun Mubîn’den maksat Levhu’l Mahfûz'dur.

 

مُبِين /Mubîn: Herşeyi apaçık ortaya koyan, demektir.

Yani; her şey meydana gelmeden önce Allah'ın ilminde bellidir. Levhu’l Mahfûz'da bütün ayrıntılarıyla kaydedilmiştir. Buna rağmen dünyadayken yine de kayda geçirilmektedir.

 

 

يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُوْلَئِكَ يَقْرَءُونَ كِتَابَهُمْ وَلا يُظْلَمُونَ فَتِيلاً 17/İsra:71

O gün bütün insanları, imamları ile çağıracağımız günü hatırla. Her kime kitabı sağından verilirse, işte onlar kitaplarını okurlar ve kıl kadar haksızlığa uğratılmazlar.

 

 

 وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ 13

Ey Muhammed !.. Onlara, o memleket halkını örnek ver. Hani oraya elçiler gelmişti. 13

 

الضرب/DarbDarebe:

1.  Bir şeyi başka bir şeye sertçe vurmak,

2.  Sefere çıkmak,

3.  Darbımesel, örnek vermek,

4.  Çeşitlilik anlamlarına gelmektedir.

 

الْقَرْيَةِ/karye; şehir, belde, köy anlamlarına gelir.

es-Süheylî: Antakya, şehri kuran Antabis’a nisbet edilmiştir. Arapçada değişikliğe uğ­ramıştır.

 

el-Mehdevî Bu şehirde putlara tapan Antikos b. Antikos diye anılan bir firavun varmış.

 

الْمُرْسَلُ/ elMurselu kelimesinin çoğulu / elMurselun/ الْمُرْسَلُونَ’dur. الْمُرْسَلُ/elmurselu: Resûl, peygamber, elçi, gönderilen… gibi anlamları ifade eder. إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ/oraya rasûller gelmişti ibaresinde iki anlamdan biri olma ihtimali vardır:

1.  Allah tarafından bizzat görevlendirilen rasûl veya nebiler,

2.  Îsâ as.’ın Antakyalılara teblîğ için gönderdiği elçi/havarîlerdir.

 

İbn İshâk; İbn Abbas, Kâ'bu’l Ahbâr, Vehb İbn Münebbih: Bu kasabanın Antakya şehri olduğunu söylemiştir.

Burada putlara tapılırmış. Allah, oraya üç rasûl göndermiş. Bunlar Sâdık, Sadûk ve Şelûm isimlerini taşıyorlarmış. Antakya halkı onları yalanlamışlar.

 

Büreyde İbn Husayb, İkrime, Katâde ve Zührî de bu kasabanın Antakya olduğunu zikretmişlerdir.

 

Katâde ibn Duâme: Bunların İsa as'ın Antakya halkına gönderdiği havari/elçilerdir.

 

elCübbâî: İlk gönderilen iki elçinin adı; Şem'ûn ve Yuhannâ’dır. Üçüncüsü ise Bols idi. Kasaba ise Antakya’ydı.

 

Elçilerin isimleri hakkında çok çeşitli kanaatler vardır. Asıl olan isimleri değil onların kendileridir.

 

Nakledildiğine göre: İsa onlara önce iki elçi göndermiş­ti. Bunlar birkaç koyununu otlatan yaşlıca bir adamla karşılaştılar. Bu kişi Yâsîn Sûresi'nde sözü edilen şahıs olan Habib enNeccar idi. Onu Allah'ın di­nine davet ettiler ve: Bizler İsa'nın elçileriyiz. Seni Allah'a ibadet etmeye da­vet ediyoruz, dediler. Onlardan bir mucize isteyince, biz hastaları şifaya ka­vuştururuz, dediler. Adamın deli/hasta bir oğlu vardı. Ellerini ona sürdüler, yüce Allah'ın izniyle sağlıklı bir şe­kilde ayağa kalktı. Adam da Allah'a iman etti.

Şehrin uzakça bir yerinden koşarak gelen kişi odur. O, onların durumunu etrafa anlattı. Birçok hastayı şifaya kavuşturdular. Put­lara tapan kralları onlara elçi göndererek soru sormasını emretti. Her ikisi de: Biz İsa'nın elçileriyiz, dediler. Kendilerine: Peki âyetiniz mucizeniz, delili­niz nedir? diye sorunca, biz anadan doğma körü, abraşı ve hasta kimseleri Allah'ın izni ile iyileştirir, seni de bir ve tek olarak Allah'a ibadet etmeye ça­ğırırız. Kral onları hapset­ti ve onlara yüzer sopa vurdurdu. Durum İsa'ya ulaşınca üçüncü bir el­çi olarak Havarilerin başı olan Şemun es-Safa gönderdi. Onu bu iki kişiye yardımcı olsun diye göndermişti. Şemun hükümdarın yakınları ile otu­rup kalktı ve nihayet onlar arasında önemli bir yeri oldu. Onlar da ona alış­tılar. Durumunu hükümdara anlattıklarında o da ona güven duydu ve dinin­de ona uyduğunu açıkladı. Hükümdar gidişini beğendi. Şemun günün birin­de hükümdara şöyle dedi: Bana ulaştığına göre sen, seni Allah'a davet eden iki kişiyi hapse atmıştın. Onların durumunun ne olduğunu sana sorsak? Şöyle dedi: Kızgınlığım onların istediklerini gerçekleştirmeme engel oldu. Şe­mun: Onları huzura getirsen deyince, o da huzura getirilmelerini emretti. Şe­mun onlara: İddianızın doğruluğuna dair deliliniz nedir? diye sordu. İki el­çi: Biz anadan doğma körü ve abraşı iyileştiririz, dediler. Anadan doğma, göz­leri kör bir çocuk getirildi. Gözlerinin bulunduğu yeri tıpkı alnı gibi dümdüz idi. İki elçi Rabblerine dua ettiler. Gözlerinin yeri açıldı, çamurdan iki fın­dık kadar bir parça alıp onun gözlerinin yerine koydular. Bu iki çamur par­çası hemen göz oluverdi ve onlarla görmeye başladı. Kral bu işe hayret et­ti ve şöyle dedi: Burada yedi günden beri ölmüş bir çocuk vardır. Babası ge­linceye kadar onu defnetmeyeceğim. Rabbiniz bunu diriltebilir mi? Elçiler açıkça Allah'a dua ettiler, Şemun da gizlice dua etti. Ölmüş olan çocuk dipdiri ayağa kalktı ve insanlara şöyle dedi: Ben yedi gün önce öldüm. Müşrik ol­duğum görüldü, bu bakımdan ateş dolu yedi vadiye girdirildim. İçinde bu­lunduğunuz halden sizi sakındırıyorum, Allah'a iman ediniz. Daha sonra se­manın kapıları açıldı. Bu üç kişiye Şemun'a ve iki arkadaşına şefaat eden gü­zel yüzlü genç bir delikanlı gördüm ve nihayet Allah beni diriltti. Şehadet ede­rim ki Allah'tan başka hiçbir ilâh yoktur. Bir ve tektir, ortağı yoktur. Yine şe­hadet ederim ki İsa Allah'ın ruhu ve kelimesidir ve şahadet ederim ki bun­lar da Allah'ın elçileridir. Ona: Bu Şemun da aynı şekilde onlarla birlikte midir, dediler. O: Evet, hem de o onların en üstünleridir, dedi. Şemun da bunun üzerine Mesih'in ken­dilerine gönderdiği elçi olduğunu onlara söyledi. Sözleri hükümdarı etkile­di ve hükümdarı Allah'a davet etti. Hükümdar pek çok kimseyle birlikte iman etti, başkaları da inkâr etti.

el-Kuşeyrî: Hükümdar iman etmekle birlikte kavmi iman etmedi.

 

İsa as zamanında Antakya Roma imparatorluğun sınırları içindeydi. Romalılar müşrik/putperest idiler. Müşrik Allah’ı inkâr etmez. Aynı zamanda putlara da tapar.

 

 

إِذْ أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمْ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ14

Hani biz onlara iki elçi göndermiştik de onları yalancı saymışlardı. Biz de onlara üçüncü bir elçi ile destek vermiştik. Onlar: Şüphesiz biz size gönderilmiş elçileriz, dediler. 14

 

عَزَّزْنَا/azzeznâ; destekledik.

 

İsâ as. Karye’ye ilk önce iki havari/elçi gönderdi. Onlar yalanlanınca, üçüncü kişi ile desteklendiler. Yuhanna ile Pavlus olduğu söylenmiştir.

 

İnsanların iyi-kötü bütün amelleri yazılacak. Tüm ayrıtılar bir bir kaydedilecek. Bu kayıtlar hem de şahitleriyle ahirette ortaya dökülecektir. Şahitlik açısından iki sayısı önemlidir.

 

Şahidlik:

Usul/itikadî konular önemlidir: Şahit de kuvvetli olmalıdır.

Furu’/ameli konularda tek kişinin şahitliği yeterlidir.

 

إِنَّا إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ biz size gönderilmiş elçileriz.

Ebu'l-Aliye: O kasaba halkına; biz size, sizi yaratan Rabbınız tarafından gönderilmiş rasûller/elçileriz. Sizin O'na kulluk etmenizi, şirk koşmamanızı hatırlatıyoruz, demişlerdi.

 

 

قَالُوا مَا أَنْتُمْ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُنَا وَمَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ تَكْذِبُونَ 15

Onlar: Siz de ancak bizim gibi beşersiniz. Rahmân, hiçbir şey indirmemiştir. Siz sadece yalan söylüyorsunuz, dediler.15

 

Kâ'b, İbn Abbas ve Ebu Hayyan: Siz ancak bizim gibi bir beşerden başka bir şey değilsiniz. Bu tür konuşmalar peygamberlere karşı olur.

 

بَشَرٌ /BeşerBeşerun: Yapısı meleğe benzemeyen insandır. Beşerin meleğe göre özellikleri:

1.  Hacmi olan: Yer kaplayan; eni, boyu, uzunluğu olan,

2.  Ağırlığı olan: Yerçekiminde etkilenen,

3.  Ölümlü olan: Yaşama süresi sınırlı,

4.  Üreyen: Erkek ve kadın olan,

5.  Haz alan: Elem-acı duyan.

6.  Duygusal olan: Gülen, ağlayan, korkan, sevinen, üzülen…

7.  Gıdalanan: Yaşaması için yeme-içmeye ihtiyacı olan,

8.  Etkilenen: Dış etkenlerden etkilenen; Sıcak, soğuktan, yaralanma…

 

Siz beşer, biz de beşeriz. Sizin bize göre bir üstünlüğünüz yoktur. Yani sizin bir farkınız olmalıdır. Fark ise; beşerin zıddı melek olmalıydınız. Rasûllere yapılan bu tür itirazları dile getiren pek çok ayetler vardır.

 

وَمَا أَنْتَ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُنَا وَإِنْ نَظُنُّكَ لَمِنْ الْكَاذِبِينَ 186

Sen de bizim gibi bir beşersin. Seni yalancılardan sanıyoruz.15/Şuara:186

 

لَوْ مَا تَأْتِينَا بِالْمَلَائِكَةِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

Eğer sâdıklardan isen, bizlere melekleri getirmeli değil miydin? 15/hicr:7

 

Müşrikler her zaman resul-nebilere itiraz ederler. Eğer resul-nebiler melek olsaydı; itirazları daha fazla olurdu. Be sefer şöyle derlerdi: Biz beşeriz. Doğar, yaşar, ölürüz. Yer-içeriz. Her türlü dünya meşekkatiyle karşı karşıyayız. Ama sizin böyle bir derdiniz yoktur. Siz çekilin-gidin. Bizim derdimizden anlamazsınız. Resul-nebiler bizim gibi insan olmalıdırlar, derlerdi.

 

قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُونَ 16

Rasûller: Bizim gerçekten size gönderilen elçiler olduğumuzu Rabbimiz biliyor, dediler.16

 

رَسْلُ / reslu: Acele etmeksizin gönderilen.

الْمُرْسَلوُنَ / elMurselûn: cemimüzekkerdir. Gönderilen elçiler, demektir.  رَسُول/Resûl Elçi’nin çoğulu رُسُلٌ/Rusül  Rasûller’dir.

 

 

وَمَا عَلَيْنَا إِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبِينُ 17

Bize düşen ancak apaçık bir tebliğdir.17

 

الْمُبِينُ /elMubîn:

1.  Hakkı bâtıldan tam ayıran,

2.  Açık âlenî herkes için,

3.  Çok açık herkesçe anlaşılabilir bir tebliğdir.

 

الْبَلاغُ /elBelâğTeblîğ: Ulaştırma iki esas üzerinde yapılır:

1.  Müjdeleme; hak ve hukuka riayet edenleri,

2.  Korkutma; hak ve hukuksuzluğa sapanları.

Adalet:

İlâhî adalet iki yönlü işler. Mükâfat ve ceza iledir.

Beşerî adalet tek yönlü işler. Sadece cezalandırma iledir.

Sadece açık bir teblîğ konusunda pek çok ayet mevcuttur. Örneğin:

 

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Fakat onlar yüz çevirirlerse, sana düşen sadece apaçık bir tebliğdir.16/Nahıl:82

 

فَإِنْ أَعْرَضُوا فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً إِنْ عَلَيْكَ إِلاَّ الْبَلاغُ 14

Eğer yüz çevirirlerse, bilesin ki biz seni onların üzerine bekçi göndermedik. Sana düşen sadece tebliğ etmektir. 42/Şurâ:48

 

لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ

Sen, onlar üzerine bir zorlayıcı değilsin. 88/Ğaşiye:22

مُسَيْطِرٍ ibaresinin daha iyi anlaşılması için سطر kelimesinden türetilmiş bazı kelimelerin iyi bilinmesinde fayda vardır:

1.  سطر: Kitap ve defterlerdeki dizi dizi satır,

2.  أساطير الأولين; öncekilerin masalları,

3.  ن والقلم وما يسطرونNûn. Kaleme ve satır satır yazdıklarına yemin olsun,

4.  لست عليهم بمسيطر أي مسلط: Sen onlara musaytır yani musallat değilsin,

5.  وكل صغير وكبير مستطر: Büyük küçük her şey satır satır yazılmış,

6.  سطر فلان فلانا بالسيف سطرا إذا قطعه به: Kılıç darbesiyle kesmek,

7.  المصيطر المسلط على الشيء: Bir şeye musallat olan,

8.  لسيف القصاب ساطور Kasabın kılıcına sâtûr denir,

9.  المسيطر الرقيب الحفيظ: Musaytır; yetkili bekçi,

10.      المسطرة cetvel,

11.      المسطرين mala, mastar...

 

 

قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ 18

Onlar: Şüphesiz biz sizin yüzünüzden uğursuzluğa uğradık. Eğer vazgeçmezseniz, sizi mutlaka taşlarız ve bizim tarafımızdan size elem dolu bir azap dokunur, dediler.18

 

إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ/Doğrusu, sizin yüzünüzden uğursuzluğa uğradık. Yani sizin bu tutumunuz bize iyilik değil uğursuzluk getirir, dediler.

 

Katâde: Bize bir uğursuzluk gelirse, sizin yüzünüzdendir, demişlerdi.

Mücâhid: Sizin gibi kimseler bir kasabaya girerlerse o kasabanın huzurunu kaçırırsınız.

Mukatil: Elçiler kasaba halkını on yıl uyardılar. Üç yıl yağmur yağmayınca: Bu sizin uğursuzluğunuzdan dolayıdır, dediler.

 

Uğur/uğursuzluk:

 

عَدوى/advâ; sirayet. Putların aleyhine bir söz söylendiğinde, söyleyen kişiye hastalık geçme korkusu ve hayali.

طِيَرَةَ/Tıyeratu; uğur/uğursuzluk.

هامَة/hâme; gece kuşu, baykuş. Öldürülen yılanın ruhu bir kuş olup zarar vermesidir.

صَفَرُ/saferu; açlık, solucan, yılan. Karın yılanı hayali.

المَجذومِ/meczûm; cüzzâm’a tutulan kişi.

Ne advâ, ne tıyara, ne hâme ne de Safera’dan kaç. Sen cüzamlıdan kaç. Aslandan kaçar gibi kaç.

لا عدوى ولا طَيَرةَ، ولا هامَةَ ولا صَفَرَ، وفِرَّ منَ المَجذومِ كما تَفِرُّ منَ الأسدِ

الراويأبو هريرة المحدثالبخاري المصدرصحيح البخاري - الصفحة أو الرقم: 5707  خلاصة حكم المحدثمعلق

الراويأبو هريرة المحدثالبغوي المصدرشرح السنة - الصفحة أو الرقم: 6/264  خلاصة حكم المحدثصحيح

 


عَدوى: sirayet. طِيَرَةَ: uğur/uğursuzluk. الفألَ: hoşa giden söz ve fiil.

لا عَدوى ولا طِيَرةَ وأُحِبُّ الفألَ وفي روايةٍ : ويُعجبني الفألُ، قالوا يا رَسولَ اللَّهِ: وما الفَألُ؟ قال: الكلِمةُ الطَّيِّبةُ

الراوي: أنس بن مالك المحدث: الترمذي المصدر: سنن الترمذي - الصفحة أو الرقم: 1615  خلاصة حكم المحدث: حسن صحيح

الراوي: أنس بن مالك المحدث: البخاري المصدر: صحيح البخاري - الصفحة أو الرقم: 5776  خلاصة حكم المحدث: [صحيح]

الراوي: أنس بن مالك المحدث: مسلم المصدر: صحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 2224  خلاصة حكم المحدث: صحيح

الراوي: أبو هريرة المحدث: مسلم المصدر: صحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 2223  خلاصة حكم المحدث: صحيح

الراوي: أنس بن مالك المحدث: الألباني المصدر: صحيح ابن ماجه - الصفحة أو الرقم: 2865  خلاصة حكم المحدث: صحيح


عَدوى: sirayet. طِيَرَةَ: uğur/uğursuzluk. الشُّؤمُ: uğursuzluk.

لا عَدوى ولا طِيَرَةَ والشُّؤمُ في ثلاثٍ : في المرأةِ والدَّارِ في الفرس والدَّابَّةِ

الراوي: عبدالله بن عمر المحدث: البخاري المصدر: صحيح البخاري - الصفحة أو الرقم: 5772 خلاصة حكم المحدث: [صحيح]

الراوي: عبدالله بن عمر المحدث: البخاري المصدر: صحيح البخاري - الصفحة أو الرقم: 5753  خلاصة حكم المحدث: [صحيح]

الراوي: عبدالله بن عمر المحدث: مسلم المصدر: صحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 2225  خلاصة حكم المحدث: صحيح


ما بالُ الإبلِ: …devenin durumu nedir? الرَّملِ:kum. الظِّباءُ: geyik. فيخالطُ: birbirine karıştırılır, bir araya getirilirse. البعيرُ الأجرَبُ: uyuz deve. يجربُ: uyuz ediyor. فَمن أعدى الأوَّلَ: birinciye sirayet ettiren kimdir?

لا عَدوى ولا طيَرةَ ولا صفرَ ولا هامَّة فقالَ أعرابيٌّ: ما بالُ الإبلِ تَكونُ في الرَّملِ كأنَّها الظِّباءُ فيجيءُ فيخالطُها البعيرُ الأجرَبُ فيجربُها كلَها؟ قالَ: فَمن أعدى الأوَّلَ

الراوي: أبو هريرة المحدث: الألباني - المصدر: صحيح أبي داود - الصفحة أو الرقم: 3911  خلاصة حكم المحدث: صحيح

الراوي: أبو هريرة المحدث: مسلم - المصدر: صحيح مسلم - الصفحة أو الرقم: 2220  خلاصة حكم المحدث: صحيح


لا عَدوَى ولا طِيرةَ ولا هامةَ فقامَ إليهِ رجلٌ أعرابيٌّ فقالَ يا رسولَ اللَّهِ أرأيتَ البعيرَ يَكونُ بِه الجربُ فيجربُ الإبلَ كلَّها قالَ ذلِكمُ القدرُ فمَن أجربَ الأوَّلَ

الراوي: عبدالله بن عمر المحدث: الألباني - المصدر: صحيح ابن ماجه - الصفحة أو الرقم: 70  خلاصة حكم المحدث: صحيح دون قوله: "ذلكم القدر"


 

Çeşitli rivayetlerdeki ortak, küçük farklılıklar veya ziyadeler bir araya getirildi. Ne advâ, ne hâme ne safera, ne tıyara ne de ğûl/ çölcini vardır.

لا عَدوَى ولا هامةَ ولا صَفرَ ولا طِيَرَةَ ولا غُولَ.

قالَ أبو صالِحٍ: فسافَرتُ إلى الكوفةِ ثمَّ رجعتُ، فإذا أبو هُرَيْرةَ ينتَقِصُ لا عَدوى لا يَذكرُها . فقُلتُ: لا عَدوى فقالَ: أبَيتُ قلتُ لا عدوى قال أَبَيتُ