TEFSİRLERDE KISA SÛRELER

113- FELAK SÛRESİ

 

Mekkdir. Beş yettir.

Hasen, İkrime, Ata ve Cabir'in görşne göre; Mekke'de inmiştir. İbn Abbas'ın iki görşnden birisine ve Katade'ye göre Medine'de inmiştir. Beş yettir.

İbn Mesud'un iddiasına göre ise bunlar Peygamberimizin kendileriyle istiaze ettiği bir duadır, bunlar Kur'n'dan sreler değildir.

İbn Kuteybe: Abdullah b. Mesud Muavizeteyn srelerini mushafına yazmamıştır. Çnk o Raslullah as'ın Hasan ile Hseyin'i ra. bunları okuyarak Allah'a ısmarladığını duyuyordu.

 

  

: 1463 :

: - : 91 :

: : - 2103 :

: : - 1485 :

Ebu Davud ...Cuhfe ile Ebv arasında Raslullh as. ile birlikte yolda yryorken, olduka karanlık ve şiddetli bir bizi rzgar tuttu. Raslullah as. ve sreleri ile istizede bulunmaya başladı. Bana diyordu ki: Ey Ukbe! Sen bu ikisiyle istize et. İstizede bulunan hibir kişi benzer bir sözle (Allah'a) sığınmamıştır. Ben (Raslullahı) namazda bunları okurken dinledim. Ebu Davud:1463

 

     ǡ : .

: : 5748 :

Aişe: Reslullah as. yatağına yattığında iki avucuna ve muvizeteyni okuduktan sonra flerdi. Ellerini önce yzne, ondan sonra elinin yetişebildiği yerlere kadar btn vcuduna srerdi. Âişe der ki: Reslullh, hastalandığında bana aynı şeyleri yapmamı söylerdi. Buhari, 5748

 

Bu srelerin nzul hakkında birka rivayet mevcuttur:

1.  Rivayete göre Cebrail, Rasulullaha gelip: Bir ifrit, cin, sana tuzak kuruyor. Yatağına yattığın zaman, dedi.

2.  Rasulullaha nazar olmaması iin indirilmiştir.

3.  Medinede Lebd İbn A'sam isminde bir Yahudinin Rasulullaha sihir yaptığı iin bu sureler inmiştir.

 

Sad b. Mseyyeb: Kureyşliler; Gelin, a kalalım ve Muhammed'e nazar edelim, dedikten sonra Muhammed asa gelip:

1.  Pazun ne kadar gl,

2.  Sırtın ne kadar kuvvetli,

3.  Yzn ne kadar parlak gibi sözler söylediler. Bunun zerine muavizeteyn sureleri indirildi.

 

 

113-

1 2 3 4 5

Bismillhirrahmnirrahm.

1. De ki: Sabahın Rabbine sığınırım.

2. Yarattığı şeylerin şerrinden,

3. Karanlığı öktğ zaman gecenin şerrinden,

4. Dğmlere fren-kadınların şerrinden,

5. Ve hased ettiği zaman, hasetinin şerrinden.

 

1

1.  De ki: Felakın Rabbine sığınırım.

 

Felak: Karanlık arkasında nr, darlıktan sonra genişlik, kapalılıktan sonra aılış gibi mnlara gelir.

Sabahı yaran ifadesi ile sabahın karanlığını yaran mnası kastedilmiştir.

Allah, sabahın karanlığını, sabahın aydınlığı ile yarandır, manasıdır.

İnfelaka: Yarıldı. İnfilk yarılıp paralanmaktır.

 

Flik: Yaran, ıkaran demektir.

Şphesiz Allah taneyi ve ekirdeği atlatıp yarandır. 6/Enam:95

Allah: Sabahı yarıp ıkarandır. 6/Enam:96

ٰ ٰ  

Bunun zerine Musa'ya: Asan ile denize vur, diye vahyettik. Derhal yarıldı her bölk koca bir dağ gibi oldu. 26/Şuara:63. 

 

 

 

Felak'ın mahiyeti:

İbn Abbas: Cehennemde bir hapis olduğu söylenmiştir.

Ubey b. Ka'b dedi ki: Bu cehennemdeki bir evdir. Kapısı aıldığı vakit onun sıcağından cehennemlikler feryat ederler.

Kelbi: Cehennemde bir vadidir, demiştir.

Abdullah b. Ömer: Ateşteki bir ağatır.

Said b. Cbeyr: Ateşteki bir kuyudur, demiştir.

Nehhas: Yerin dz olan tarafı.

İbn Abbas, Cabir b. Abdullah, Hasen, Said b. Cbeyr, Mcahid, Katade, Kurazi ve İbn Zeyd: Sabah demektir.

Dahhak: Felak btn yaratılmışlardır.

 

Bu ifadelerin oluşturduğu anlam:

De ki: Felakın yani:

1.  Cehennemdeki hapishanenin,

2.  Kapısı aıldığında, sıcaklığı Cehennemlikleri daha da perişan eden evin,

3.  Cehennemdeki vadinin,

4.  Cehennemdeki ağacın,

5.  Cehennemde kuyunun,

6.  Dzlklerin,

7.  Sabahın,

8.  Zifiri karanlıkların infilakında aydınlığın gelmesi,

9.  Zulmn paralanıp etrafa adalet nurlarının saılması,

10.    Sıkıntılı gnlerden sonra gelen rahatlatıcı gnler,

11.    Şerler etrafı kapladığında hayır tohumlarının filizlenmesi,

12.    Btn yaratıkların Rabbine sığınırım.

 

 

2

Yarattığı şeylerin şerrinden,

 

 

3

Karanlığı öktğ zaman gecenin şerrinden,

 

/kapladığı zaman.

/Ğsik: Gece, şiddetli karanlık, soğuk, yaralardan akan kan/irin karışımı olan akıntı, akmak, döklmek, kara haber...

 

Zeccc: Gece iin ğsık/ökp basan denilmesi, gndzden daha soğuk oluşundan dolayıdır. Çnk ğsık soğuk olan, ğasak da soğuk demektir. Zira geceleyin yırtıcı hayvanlar aralarında bulundukları alılıklardan, haşereler yerlerinden ıkarlar. Köt kimseler de etrafta kötlk ve fesat yapmak iin ortaya ıkarlar. Zecccın bu ifadesini özetleyecek olursak: Gecenin gelmesiyle;

1.  Karanlık etrafı kaplar,

2.  Etraf soğumaya başlar,

3.  Gece yırtıcı hayvanlar inlerinden ıkar,

4.  Köt niyetli kişiler fesatlık iin karanlıktan faydalanırlar.

 

İbn Abbs, Dahhk, Katde, Sdd: Ğasak; gece karanlığının ilk vakitleridir.

İbn Abbs: Çökp bastı,

Dahhk: Girdiği,

Katde: Gittiği zaman,

Yemn b. Rib: Skna erdiği zamandır.

Şimdi /Ğsik iz vekabe ifadesinin doğrudan, dolaylı veya kinayeli muhtemel bazı manalarını bir araya getirelim:

1.  Şiddetli karanlığın etrafı kapladığı zaman,

2.  Zulmn etrafı kapladığı zaman,

3.  Cehaletin etrafı kapladığı zaman,

4.  Entrikaların etrafı kapladığı zaman,

5.  Fitne fesadın etrafı kapladığı zaman,

6.  Köt kişilerin etrafta at oynattığı zaman,

7.  Terörn etrafı kapladığı zaman,

8.  Aık-gizli alışan hainlerin ihanetleri etrafı kapladığı zaman

 

 

Gneşin sarkmasından gecenin ökp kararmasına kadar namazı kıl, fecir vakti Kur'an'ı, işte o, şahit olunandır. 17/İsra:78

 

, , : ! .

: - 3366 :

: - 424 :

: - - 8/613 :

: - - 3/24 :

: - - 7916 :

: - - 1634 : 

Âişe'den: Nebi as. elimi tuttu ve aya bakarak: Ey Aişe! Sen bunun şerrinden Allah'a sığın. Çnk karanlığı ökp bastığı zaman gecenin şerrinden, diye söz budur.

 

 

 

4

Dğmlere fren-kadınların şerrinden,

 

 

/ifadesinin anlamı:

 

: Yaradan akan kan, yılanın ağzında zehir fışkırtması, flerken ağzında ufak tefek tkrk saılması gibi anlamları ifade eder.

 

Yaygın olan kanaat : Dğmlere fleyerek sihir, rukye ve afsun yapan bycler:

1.  Karıların, nefislerin, toplumların şerrinden,

2.  Dğmlere fleyen erkekleri fitneye dşrmek iin eşitli davranışlarla onlara gzelliklerini arz eden kadınların şerrinden,

3.  Toplum ve fertlerin gözlerini boyamak, kafasını karıştırmak, inancını saptırmak, gven ve emniyeti bozmak, kin ve nefret tohumları samak iin perde arkasında gece gndz entrikalar evirerek kancıka nefes tketen hak-hukuktan uzak toplum mhendislerinin şerrinden Allaha sığınmaktır.

 

Mchid, İkrime, Hasan, Katde ve Dahhk; bycler.

Mchid: Üfrerek rukye yapanlar.

 

ukdenin oğulu Ukad, bir şeyin ularını derleyip birbirine dğmlemektir. : Ukde, fikir ve dşncede bakış aısıdır.

Ukad; Gerek ve mecz manalarıyla; dğm, kördğm olmuş kargaşa ortamı, kin ve öfke... manaları ifade eder.

 

 

   

Enes b. Malik, ve Katde: Bir adam alış veriş ediyordu, ukdesinde zayıflık vardı, yani fikrinde ve kendi iyiliklerine bakışında demektir. İbnu Mce hadis no:1920, Nes hadis no:4497, Tirmizi hadis no:1250

 

5

Ve hased ettiği zaman, hasetinin şerrinden.

 

Hased, başkasında gördğ bir nimetin varlığına kıskanarak yok olmasını veya kendisine gemesini istemektir.

Hased, dşncede kaldıka haset edenin kendinden başkasına zararı yok demektir.

Hased ile nazar birbirinden ayrılmaz gibidir.


 

 

Şadi KUL

Emekli Din Kltr ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni

www.diniyol.com

 

Not: Bu yazımız, aşağıdaki tefsir tercmelerinden derlenerek hazırlanmıştır.

01. Fahruddn Rzi, Meftihu'I Gayb,

02. Muhammed Kurtub, el-Cmi'u li Ahkmi'l-Kur'n,

03. İbn Kesr, Tefsru'l-Kurani'l-Azm,

04. Mevdud, Tefhm'ul Kur'n,

05. Sleyman Ateş, KurnKerm Tefsiri,

06. Elmalı Muhammed Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'n Dili,

07, Vehbe Zuhayli, Tefsr'l-Mnr,

08. Muhammed Ali es-Sbun, Safvet't-Tefsr,

09. Komisyon, Kur'an Yolu Trke Mel ve Tefsir,

10. Ebu'l Leys Semerkand, Tefsru'l Kur'n,

11. Seyid Kutub, F zillil Kurn,

12. Hseyin b. Mes'd el-Bagav, Melimu't Tenzl,

13. İbn Cerr et-Taber, Cmi'u'l Beyn an Tefsri'l-Kur'n,